Gwenwch fwy i fynd i’r afael â sgandal tai gwag, mae Plaid Cymru yn annog

23/08/2018

Mae galw am weithredu ar frys i leihau dros 1,500 o dai gwag sy’n eiddo i berchnogion preifat – rhai wedi bod yn wag ers dros DDENG mlynedd – ym mwrdeistref sirol Caerffili, mynna gynghorwyr Plaid Cymru.

Dengys cais Rhyddid Gwybodaeth fod 1,560 o gartrefi ddiwedd Mawrth 2018  yn y fwrdeistref wedi bod yn wag am fwy na chwe mis, 279 dros bum mlynedd ac 118 arall am fwy na degawd.   Ar yr un pryd, dros y ddwy flynedd ariannol ddiwethaf, gwnaed defnydd o 111 eiddo gyda chymorth ariannol y cyngor.

Dywedodd Lindsay Whittle, sy’n eistedd ar Grŵp Tasg Cartrefi Caerffili: “Mae galw am weithredu er mwyn lleihau’r nifer o dai gwag. Gallai’r cyngor osod gorchmynion ar berchnogion tai i’w gorfodi i wario arian ar dai sydd yn adfeiliedig. Neu fe allen nhw wneud cais am arian dan gynllun Llywodraeth Cymru, Buddsoddi er Cynilo. Byddai hyn yn gymorth i alluogi’r awdurdod i gyflogi mwy o staff ac i ddod o hyd i’r perchnogion a’u gorfodi i ddod â’r tai i fyny i safon ac yna eu gwerthu neu eu rhentu.

“Mae’r cyngor hefyd yn edrych i mewn i ddyblu treth y cyngor ar dai gwag ond yn bersonol credaf y dylen nhw ei dreblu ar gyfer y tai sydd wedi bod yn wag am bump neu 10 mlynedd. Gellid rhoi peth rhyddid i berchnogion oedrannus sydd mewn gofal tymor hir.”

Ychwanegodd arweinydd grŵp Plaid Cymru, Colin Mann: “Mae mwy o dai wedi bod yn wag am dros chwe mis yng Nghaerffili nag yng Nghaerdydd, sydd â phoblogaeth llawer mwy a chyda mwy o dai.

“Mae hynny’n awgrymu i fi y dylai’r cyngor wneud mwy i fynd i’r afael â’r broblem hon sy’n difetha cymunedau. Yn fy ward i yn Llanbradach, rydw i wedi delio ag achosion lle effeithiwyd yn wael ar dai drws nesa drwy damprwydd fel canlyniad i dai a fu’n wag am dymor hir.

“Efallai y gallai’r cyngor hefyd weithio gyda pherchennog cymdeithasol cofrestredig i sicrhau fod mwy o dai gwag yn cael eu defnyddio,” ychwanegodd y Cynghorydd Colin Mann.