Arweinydd y Blaid yn annog penaethiaid y cyngor i edrych ar adeiladu tyrbinau gwynt drwy wario’r arian wrth gefn

20/05/2019

Mae Colin Mann, arweinydd Plaid Cymru wedi galw ar gyngor Caerffili i edrych i mewn i godi tyrbinau eu hunain er mwyn lleihau biliau ynni yn eu pencadlys ac er mwyn lleihau allyriadau carbon deuocsid.

Mae’r Cynghorydd Mann yn ysgrifennu at arweinydd yr awdurdod David Poole a’r Prif Weithredwr, Christina Harrhy,  yn eu hannog i fynnu astudiaeth dichonoldeb. Dywed y gallai’r cyllid ar gyfer y prosiect ddod o arian wrth gefn y cyngor sydd dros £100m.

Daw ei apêl am weithredu cyn cynnig Llafur ar newid hinsawdd a gaiff ei drafod yn y cyngor llawn y mis nesaf, ac a fydd y Blaid yn cefnogi.

Dywedodd y Cynghorydd Mann: “Os yw Llafur o ddifrif ynglŷn â’r cynnig ar newid hinsawdd mae galw arnynt ddilyn hyn gyda gweithredu ymarferol. Mae hwn yn brosiect Buddsoddi er Cynilo gwirioneddol, sydd hefyd yn cyfrannu at agenda newid hinsawdd. Hefyd mae potensial aruthrol yma i arbed arian ar egni.  Yna, gellid buddsoddi'r adnoddau ychwanegol i mewn i wasanaethau cymunedol yn hytrach na’r toriadau yr ydym wedi bod yn eu gweld.”   Mae’r Cynghorydd Mann yn cyfeirio at lwyddiant cymdeithas gydweithredol melinau gwynt Awel sydd wedi codi tyrbinau gwynt cymunedol uwchben Pontardawe. Maent wedi bod mewn bodolaeth am nifer o flynyddoedd. Mae'r chwaer sefydliad, Egni, wedi bod yn rhan o’r rôl fwyaf solar toi erioed yng Nghymru. Erbyn diwedd 2018 bydd y saith safle sydd ganddynt ar hyn o bryd wedi generadu 504,688 kWh gan arbed dros 180 tunnell fetrig o garbon.

Dywedodd y Cynghorydd Mann: “Fe’m cynghorwyd gan Awel fod y gost o osod i fyny, gan gynnwys astudiaeth dichonoldeb, tua £150,000, er mae’n bosib y bydd cymorth drwy grant ar gael.  Byddai adeiladu tyrbin wynt yn costio £1.3m ond byddai’n arwain at werthiant trydan gwerth £120,000.    “Gydag effaith newid hinsawdd yn codi i frig yr agenda wleidyddol, mae lansio fferm wynt yn cynnig cyfle ffantastig i gyngor Caerffili fod ar flaen y chwildro egni gwyrdd. Gallai tyrbin wynt bweru pencadlys y cyngor.

“Cododd fy nghyd gynghorydd ward, Rob Gough, y mater hwn y llynedd ond mae’r cyngor eto i gydio yn y syniad o generadu ei drydan ei hun. Rhaid i’r cyngor bellach gefnogi ei gynnig ar yr hinsawdd gyda gweithredoedd.

“Mae swyddogion y cyngor eisoes wedi rhybuddio bod taliadau darparu ein trydan yn mynd i godi’n sylweddol ac yn mynd i barhau i godi ar hyd y blynyddoedd. Mae galw am astudiaeth ddichonadwy i hyrwyddo’r  fenter gwerth chweil hon.” 

 Mae’r mater ger bron y  cyngor yn cynnig datgan argyfwng hinsawdd ac yn clymu’r cyngor i fod yn awdurdod lleol gyda dim carbon erbyn 2030, gan ddatblygu cynllun egni clir fel llwybr tuag at ddim carbon a gweithio gyda phartneriaid eraill yn y sector breifat i ddod ag arbedion carbon a chymryd mantais buddiannau ehangach economi werdd.