Arweinydd y Blaid yn Annog Cyngor Brys ar Ddefnyddio Cemegyn Dadleuol

10/06/2019

Mae galw ar i Lywodraeth Cymru rhoi cyngor ar ddefnyddio Cemegyn Dadleuol, glyffosad, ar frys, meddai arweinydd Plaid Cymru ar gyngor Caerffili, Colin Mann.

Daw ei apêl yn sgil cais Rhyddid Gwybodaeth i gyngor Caerffili a ddangosodd bod chwynladdwr sy’n cynnwys glyffosad wedi’i ddefnyddio ar heolydd a strydoedd, mewn meysydd parcio cyhoeddus, lonydd cefn, llwybrau cerdded, palmentydd ac ar hyd llwybrau ffyrdd osgoi.

Ym mis Mawrth gorchmynnodd rheithgor yng Nghalifornia i’r cewri cemegol Monsanto dalu £226m yn iawndal i ddyn a hawliodd i’r chwynladdwr oedd yn cynnwys glyffosad achosi ei gancr. Mae’r Sefydliad Iechyd  Byd-eang wedi dweud ei fod “mwy na thebyg yn garsinogenig” i fodau dynol ond mae’r Comisiwn Ewropeaidd wedi rhoi trwydded bum mlynedd arall i’r chwynladdwr.

Datgelodd y cais Rhyddid Gwybodaeth hefyd i’r cyngor wario bron i £127,000 ar y chwynladdwr. Mae’r awdurdod yn mynnu mai defnyddio’r chwynladdwr sy’n cynnwys glyffosad yw’r mwyaf effeithiol a chyfreithiol ar hyn o bryd ar gyfer priffyrdd, er iddyn nhw fentro ar chwynnu gyda dwylo, llosgi a defnyddio ewyn poeth i ladd chwyn.

Dywedodd y Cynghorydd Colin Mann, arweinydd grŵp Plaid Cymru: “Mae adroddiadau yn y cyfryngau wedi amlygu pryderon iechyd ynglŷn â defnyddio glyffosad yn dilyn achos llys yn yr Unol Daleithiau. Talwyd mwy na £220m i dirmon a hawliodd fod chwynladdwr, oedd yn cynnwys glyffosad, wedi achosi ei gancr.

“Mae’n ymddangos fod barn anghyson gan yr Awdurdod Iechyd Byd-eang a’r Comisiwn Ewropeaidd ynglŷn â defnyddio’r cemegyn hyn sy’n cael ei ddefnyddio’n eang yng Nghymru a thu hwnt.

“Felly, mae arnom angen cyngor diogelwch diamwys gan Lywodraeth Cymru i roi sicrwydd i bobol a’r sawl sy’n gweithio gyda’r cemegyn yma yng Nghaerffili ac ar draws Cymru. Mae’n amlwg, os oes deunydd amgen diogel ar gael mae’n rhaid eu hystyried. “