Bydd Cyngor Caerffili yn Adolygu y Defnydd Gemegau Dadleuol oherwydd Ofnau Diogelwch, dywedwyd wrth Blaid Cymru

07/07/2020

Mae Cyngor Caerffili wedi cadarnhau y byddant yn edrych am fodd amgen i chwyn laddwr a ddefnyddir i gael gwared ar chwyn ar heolydd a phalmentydd.

Ysgrifennodd  y Cynghorydd Colin Mann, arweinydd grŵp Plaid Cymru at yr awdurdod yn sgil adroddiad ar y BBC bod y cwmni cemegol, Bayer, wedi cytuno i dalu hyd at £8.8bn i setlo ceisiadau yn gysylltiedig â’i chwynladdwr ‘Roundup’, sy’n cynnwys glyphosted. Cafodd ei feio gan rhai pobol ynglŷn ag achosion o Lymphoma Non-Hodgkin a mathau eraill o gancr.

Dywedodd y Cynghorydd Mann: “Tra bod Bayer yn gwadu iddyn nhw wneud unrhyw beth allan o’i le, mae’r ffaith iddynt dalu swm mor anferthol yn awgrymu’n gryf efallai fod yna achosion yn ymwneud â glyphosed. Mae rhai gwledydd eisoes wedi gwahardd chwynladdwyr sydd yn cynnwys glyphosed.

“O ystyried y consyrn ynglŷn â’i ddiogelwch, gofynnais i’r cyngor weithredu rhag ofn gan adolygu ar frys y defnydd o glyphosed yn sir Caerffili gan gontractwyr y cyngor. Efallai fod yna achos dros wahardd y defnydd ohono, yn enwedig lle bod dulliau amgen ar gyfer trin chwyn heb y cemegyn hwn.

“Croesawaf weithred y cyngor i edrych ar gynnyrch nad yw’n cynnwys chwynladdwr  i'w ddefnyddio ar heolydd a phalmentydd, lonydd cefn a meysydd parcio. Mae naw awdurdod lleol Cymreig eisoes wedi dod i ben â defnyddio glyphosed.”

Mewn llythyr i’r Cynghorydd Colin Mann, ysgrifennodd swyddog o Gyngor Caerffili, Michael Headington: “Rydw i’n ymwybodol bod yr WLGA (Cymdeithas Llywodraeth Leol Gymreig) wedi holi  bob awdurdod lleol Cymreig ynglŷn â ‘u defnydd o gynnyrch  glyphosed, yn enwedig os ydynt yn ei ddefnyddio, ac a godwyd consyrn gan y cyhoedd ac a oedden nhw’n ystyried deunyddiau amgen.

“Atebodd tri ar ddeg o’r 22 awdurdod lleol yn cadarnhau eu bod yn defnyddio glyphosed ond codwyd amheuon sydd wedi’u symbylu i adolygu eu hagwedd i leihau maint y cemegyn a ddefnyddir. Roedd y rhan fwyaf wedi edrych ar ffurfiau amgen ond roedd c0nsyrn am eu heffeithiolrwydd a goblygiadau cost ychwanegol.

“I grynhoi, tra bod glyphosed ar hyn o bryd yn parhau i fod yn  blaladdwr, rydym, a byddwn yn parhau i edrych, ar gynnyrch amgen addas ar gyfer trin chwyn a bod y defnydd o glyphosed ar draws bwrdeistrefi sirol wedi lleihau  yn ystod y blynyddoedd diwethaf. Rydw i’n cynrychioli’r cyngor ar fforwm Tir Agored Cymru ac wedi derbyn gwybodaeth yr wythnos hon am gynnyrch sy’n rhydd o chwynladdwr o’r enw “Foamstream”. Mae cynghorau Caerdydd a Bro Morgannwg yn trefnu arddangosfa - y dyddiad i’w gadarnhau - fel y bydd y swyddogion perthnasol yn cael y cyfle i weld ac i ofyn cwestiynau priodol.”