Dim Digon Wedi’i Wneud Eto i Lenwi Cartrefi Gwag, medd Arweinydd y Blaid

30/10/2020

Mae angen gwneud mwy i leihau'r nifer o gartrefi sy’n dal yn wag yn Sir Caerffili yn ôl arweinydd grŵp Plaid Cymru, Colin Mann.

Mae’r ffigyrau diweddaraf a gafodd Plaid Cymru dan Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth ar ddiwedd mis Mawrth 2020 yn datgelu , fod 1,441 o dai yn y fwrdeistref sirol wedi bod yn wag am fwy na chwe mis.

Yn ychwanegol i hyn, dywed cyngor Caerffili bod 126 wedi bod yn wag am fwy na pum mlynedd.

Dywedodd arweinydd Plaid Cymru, Colin Mann: “Rydym yn dal i fod â mwy na 1,400 o eiddo sydd wedi bod yn wag am fwy na chwe mis ar adeg pan mae sawl mil o bobol ag angen mawr am gartrefi. Gall hyn ddim bod yn dderbyniol.

“Mae’n amlwg bod yn rhaid gwneud rhywbeth i ddod â nifer o’r rhain yn ôl i’w defnyddio’n briodol. Mae’r cyngor wedi darparu cefnogaeth ariannol gyda benthyciadau o £120,500 ar gyfer chwech eiddo ond mae hyn o flaen cefnlen o £10m a osodwyd naill ochr mis Tachwedd ddiwethaf gan Weithly’r Cymoedd gan Lywodraeth Cymru, felly mae yna dipyn o ffordd i fynd eto.

“Os nad yw’r cyngor yn gallu gweithredu’n effeithio i leihau’r sylweddol y rhif yma dylen nhw gydweithio gydag asiantaethau eraill, fel cymdeithasau tai.”

Dywedodd Delyth Jewell,ymgeisydd Plaid Cymru dros Gaerffili yn etholiadau’r flwyddyn nesaf i’r Sened: “Mae eiddo gwag yn cynrychioli’r potensial am fwy o gatrefi i’n cymunedau, a dylai’r awdurdod lleol ddefnyddio bob bwer sydd ganddynt i ddod â nhw yn ôl i ddefnydd. Dylid darparu benthyciadau i berchnogion er mwyn adnewyddu’r tai lle bo angen, gan fod cymaint o eiddo gwag yn dadfeilio ac wedi’u hesgeuluso.  Rhaid i Lywodraeth Cymru hefyd ystyried rhoi mwy o gyllid a rhyddid i aedurdodau lleol a chymdeithasau tai brynu eiddo gwag a’u codi i safon.  Wedi’r cyfan, rydyn nig yd eisiau i bobl ifanc yn ein cymunedau allu prynu a rhentu cartrefi ger eu teuluoedd, a gweld ein trefi’n ffynnu.”

Dywedodd y Cynghorydd Mann y byddai’n gofyn i aelodau pwyllgorau craffu i ofyn am adroddiad ar greisis tai gwag.  “Cyhoeddodd y cyngor ym mis Mehefin eleni eu bod â diddordeb mewn dod o hyd i eiddo gwag sydd angen atgyweirio, felly mae trafod y mater hwn mewn cyfarfodydd craffu i weld yn amserol fel y gallwn weld a fu unrhyw gynnydd.”